Jak wyznaczyć cel?

Jak wyznaczyć cel?

To proste – każdy cel powinien być: sprecyzowany, mierzalny, atrakcyjny, realistyczny i trwający określoną ilość czasu. Taki cel ułatwi nam dążenie do celu i pomoże osiągnąć sukces.

Ostatnio pisałem o wartościach życiowych czyli o najważniejszych aspektach naszego życia. o tym co powinno być dla nas ważne w życiu i jak  powinniśmy kierować się w życiu wartościami by żyć w zgodzie ze sobą. Pisałem także o tym, że pod tymi wartościami kryją się ogromne potencjały motywacyjne które były uśpione przez lata i teraz niedużo potrzeba żeby je wydobyć. Skoro wiemy gdzie może być nasza motywacja do kierowania własnym życiem to wystarczy po nią sięgnąć i ją rozpalić. –  Aby  rozpalić te motywacje trzeba wyznaczyć sobie cele związane z tymi wartościami, a żeby się to udało należy posłużyć się sposobem skutecznego wyznaczania celów. Tu z pomocą przychodzi strategia wyznaczania celów SMART.

Po co w ogóle używać jakichkolwiek strategii wyznaczania celów? Przecież zazwyczaj wiemy co chcemy osiągnąć. No tak ale zastanów się ile udało ci się zrealizować postanowień, noworocznych?  Pewnie nie wiele. Inie chodzi o to że w porannym programie tv mówili że nowy rok to zły moment na postanowienia. Każdy moment jest dobry na zmianę. Większość nieudanych prób noworocznych wiąże się z brakiem konsekwencji i nadmiernym obciążeniem się wieloma dużymi celami na raz.  żeby udało się nam osiągnąć jakiś cel Trzeba go najpierw w odpowiedni sposób sformułować żebyśmy dokładnie wiedzieli co mamy zrobić. Dla przykładu: Moim celem może być utrata wagi, więc powiem sobie” w tym roku schudnę”. Tak sformułowany cel jest zbyt ogólny. Nie wiem co mam z takim celem zrobić, czy mam schudnąć poprzez ćwiczenia czy poprzez dietę czy może poprzez stosowanie rozmaitych specyfików. A warto żeby cel był sprecyzowany bo dobrze jest go sobie gdzieś zapisać w ważnym miejscu.  

Widząc spisany cel mamy przed sobą zobowiązanie. Taka umowa z samym sobą. Wiemy że sami siebie z tego rozliczymy chcemy być zgodnie z postanowieniami, chcemy być konsekwentni, dlatego dobrze jeżeli zapisany cel będzie nam pomagał a nie przeszkadzał.

Strategia o której piszę to strategia Smart z angielskiego sprytny. Nazwa ta pomaga w zapamiętaniu tego sposobu bo Smart to także akronim od pięciu słów które wyznaczają jak sformułowane powinny być nasze cele. Rozwijając ten akronim kolejne słowa jakie kryją się pod literami wchodzącymi w słowo SMART to:

Sprecyzowany

Mierzalny

Atrakcyjny

Realistyczny

Trwający  (określoną ilość czasu). 

Dlaczego cel musi akurat być sprecyzowany, mierzalny, atrakcyjny, realistyczny i ograniczony czasowo? – Właśnie po to żeby nam pomagał w realizacji danego postanowienia.

Teraz rozwinę teorię stojącą za każdym z tych słów:

S jak “Sprecyzowany” – powinien być sprecyzowany żebyśmy dokładnie wiedzieli co mamy robić żeby ten cel osiągnąć. Mówiłem przykład “schudnąć” to jest zbyt ogólnie, bo chudnąć można na 1000 różnych sposobów, a nam chodzi o jeden konkretny sposób na chudnięcie. Dlatego jeśli chcesz osiągnąć jakiś wielki cel tak jak te związane z wartościami  życiowymi, to powinieneś do niego dążyć małymi kroczkami. Rozbić duży cel na kilka mniejszych – łatwiejszych do zrealizowania, żeby się nie zniechęcić na samym początku. Dlatego właśnie cel należy sprecyzować. Sprecyzowany cel dotyczący przykładu chudnięcia może brzmieć: ”będę biegać na bieżni, żeby schudnąć”. Tu już od razu wiem co mam robić – biegać na bieżni. Sprecyzowanie danego celu ma nam uprościć życie, żebyśmy się nie musieli zastanawiać co konkretnie robić ani żebyśmy nie wpadli w pułapkę czynności zastępczych, lub wymówek typu: “poszedłem do sklepu, to był jakby spacer i to w sumie z ciężarami, bo niosłem 4 litry coli, więc w sumie jakby ćwiczenia… To dzisiaj chudnięcie mam zaliczone…”. Nie! Dzięki sprecyzowaniu mam dokładnie wiedzieć co mam robić, i nie muszę o tym myśleć i analizować.  Po prostu Czytam ten cel i wiem co robić, czy iść na siłownię czy biegać na bieżni czy ograniczyć kalorie. A jeżeli celem ogólnym byłby rozwój? Rozwój też jest szerokim pojęciem. bo można w różny sposób się rozwijać ale trzeba zacząć małym kroczkiem, który będzie łatwy do sprecyzowania, będzie to na przykład “czytanie książek”.

Jeżeli chodzi o czytanie książek albo bieganie na bieżni to są to rzeczy już sprecyzowane. Nie są natomiast w żaden sposób mierzalne. Nie wiem ile mam na tej bieżni biegać. Nie wiem ile mam tych książek przeczytać przez to nie mam jak zmierzyć czy wywiązuję się ze swojego postanowienia. Powinienem wiedzieć jak często mam to robić oraz w jakiej ilości i właśnie dlatego cele muszą być mierzalne. To jest już ta druga literka akronimu  SMART czyli M jak “mierzalny“. Sprecyzowany i mierzalny cel powinien brzmieć: “będę biegał na bieżni 10 minut codziennie”.  “Będę biegał na bieżni”  odnosi się do sprecyzowania “10 minut dziennie” odnosi się do mierzalności. A ile mam czytać książek? Na przykład 10 stron dziennie. Czy 10 stron to dużo? -nie, to nie jest dużo, to zaledwie chwila w ciągu dnia, którą na pewno znajdziesz a już zbliża cię do tego by żyć w zgodzie ze sobą.

Teraz trzeba się zastanowić czy tak sformułowany cel jest dla nas “Atrakcyjny“? – już trzecia litera SMART. Tutaj najważniejsze jest by cel był życiowo istotny. Ma to być ważny krok naprzód w naszym życiu i ma stanowić dla nas konkretną wartość. No ale jeżeli Akurat te cele które sobie wyznaczamy dotyczą naszych wartości życiowych  to z całą pewnością ma to pod sobą wielką wartość. Jest to podbudowane czymś dla nas ważnym jest to  dla nas istotne. w przypadku wyznaczania celów innych niż te dotyczące  wartości życiowych, trzeba znaleźć sobie jakąś motywację. Warto zadać sobie pytanie “dla czego ten cel jest dla mnie ważny”. Na przykład jeżeli wyznaczasz sobie cel “będę morsować” ale wyznaczasz go sobie tylko dlatego, bo znajomi chodzą na morsowanie i namawiają, to prawdopodobnie ciężko będzie ci systematycznie morsować. I tutaj właśnie warto znaleźć motywację dlaczego to masz w ogóle robić?  Dlaczego masz wchodzić do tej zimnej wody? Czy jest to dla mnie w jakikolwiek sposób ważne? – Odpowiadając na to pytanie może dojdziesz do tego, że na przykład jesteś zmarzluchem a termostatu w twoim domu nie da się już bardziej odkręcić. A chcesz przestać ciągle marznąć w temperaturze pokojowej. Postanawiasz uodpornić się na zimno więc zaczynasz wchodzić do zimnej wody. I to ma sens, to już jest coś co jest rzeczywiście istotne. jeżeli cel jest dla nas istotny/atrakcyjny to warto tą atrakcyjność sformułować. Na przykład: “będę biegać na bieżni 10 minut dziennie po to aby schudnąć, żeby mieć większą pewność siebie”  albo “będę czytał 10 stron dziennie, po to żeby się rozwijać, bo jest to wartość życiowa, która jest dla mnie istotna” – Składnia nie ma znaczenia, cel ma być szczegółowy.

Kolejną literą rozwijającą akronim Smart jest R jak “realistyczny“. Nie możemy sobie narzucić na swoje barki zbyt wiele, dla tego cel powinien być realistyczny. Przy zbyt dużym i ciężkim zadaniu patrząc na ogrom pracy którą trzeba włożyć , zniechęcamy. Najlepiej nam się robi zadania takie które są dopasowane do naszych możliwości, tak samo jest z celami. Cel który sobie wyznaczamy do realizowania powinien być uszyty na miarę naszych możliwości. Trzeba się zastanowić, czy rzeczywiście jestem w stanie biegać na bieżni 10 minut? Czy w ogóle Moja kondycja na to pozwoli? Czy znajdę te 10 minut codziennie na to żeby biegać? Albo czy 10 stron dziennie to aby nie za mało? Może być tak, że cel zbyt zbyt łatwy nie będzie stanowił wyzwania, wiec będzie nierealistyczny. Cel ma być dla nas pewnym wyzwaniem ale nie był zbyt dużym obciążeniem ma być po prostu dopasowany do nas. nie za trudny i nie za łatwy.

Ostatnim słowem rozwijającym akronim jest “trwający” czyli ograniczony czasowo. Chodzi o to żebyśmy nie mieli perspektywy że do końca życia musimy czytać te 10 stron dziennie albo że do końca życia musimy biegać na na bieżni. Od razu się odechciewa. Skoro nie wiem  kiedy mam zacząć i kiedy mam skończyć to może “zacznę sobie na emeryturze bo wtedy będzie trochę więcej czasu a skończę gdy mi się skończą siły…” a że wtedy lekarz zabroni ćwiczeń to będę rozgrzeszony. Przecież chciałem… Dlatego cel warto ograniczyć czasowo, przez doprecyzowanie, od kiedy i do kiedy np.”  od dzisiaj przez następny miesiąc będę biegał na bieżni 10 minut dziennie aby schudnąć bo chcę mieć większą pewność siebie” – i tak sformułowany cel jest sprecyzowany, mierzalny, jest atrakcyjny, realistyczny i trwa okreslony czas. Ograniczyłem go tylko na miesiąc bo po miesiącu mogę łatwo sprawdzić czy dałem radę to zrobić i jeżeli przez miesiąc będę biegał to poczuję jak wzrośnie moje poczucie skuteczności będę czuł się dumny. Wyznaczyłem sobie cel, wyzwanie i go zrealizowałem, dałem radę – jestem wielki. To jest ten mały krok dla człowieka ale wielki dla wartości. Gdy osiągnąłem cel, mogę odnotować sobie sukces, mogę pochwalić się tym że dałem radę, mogę to uczcić zabierając partnerkę czy partnera na kolację. Po tym miesiącu mogę sobie wyznaczyć nowy cel na przykład, zwiększyć sobie dawkę biegu do 12 minut, bo już kondycja na to pozwoli. Albo dodać nowy cel, na przykład “redukcja kalorii”. Uwaga! “Redukcja kalorii” znowu jest zbyt ogólnym pojęciem, więc warto zastosować strategię smart do sformułowania tego celu. Na przykład “(T)od dzisiaj przez następny miesiąc (S)będę jadł tylko (M/R)2000 kalorii dziennie (A)żeby schudnąć bo chcę mieć większą pewność siebie” (TSMRA – SMART – kolejność nie ma znaczenia:)

Strategia Smart jest znana już od wielu lat i pomaga w prawidłowym wyznaczaniu celów, co z kolei zwiększa szansę na ich osiągnięcie. Wyznaczanie celów w ten sposób wymaga dogłębnego przeanalizowania tego, co chcemy osiągnąć, a tym samym osiągnięcie tak wyznaczonego celu. Zapewni nam większą satysfakcję, gdyż będzie to dokładnie to, czego naprawdę zamierzaliśmy dokonać. 

Pamiętajcie, że cele dotyczące waszych wartości, mają być małymi kroczkami, które prowadzą do doskonałości. Jeżeli będziecie mądrze wyznaczyć sobie cele, to rzeczywiście będziecie odnosić sukcesy, bo będziecie łatwo mogli te cele osiągnąć. Gdy sprostacie własnym wyzwaniom, to będziecie mieli o wiele większą energię i motywację, żeby wyznaczać kolejne cele. Wyznaczać i podnosić lekko poprzeczkę, konsekwentnie dążąc do osiągnięcia celu głównego. Omawianą  strategię można wykorzystać także do wyznaczania innych celów, ale zawsze trzeba pamiętać o tym, żeby znaleźć sobie motywację do wyznaczania tego celu, żeby cel wiązał się z czymś istotnym dla nas.

 Jak znaleźć w sobie motywację do robienia rzeczy, które niekoniecznie są naszymi najważniejszymi wartościami, które nas definiują? O tym będzie następny artykuł.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.